17.21uur lokale tijd – 23.21uur NL tijd
Tussen de golven van internetloosheid door zal ik proberen om snel dit bericht (in ‘word’ getypt) er doorheen te schuiven. Tot nu toe heb ik het drie dagen gelaten geaccepteerd (‘zo gaan die dingen nou eenmaal’), nu begin ik het toch enigszins hinderlijk te vinden.
Maar goed dat het hier voor de rest wél van een leien dakje gaat. In Nederland hadden wij verzonnen dat de eerste week goed vol met lezingen moest zitten omdat de subonderzoeken waarschijnlijk niet meteen op hun hoogtepunt zouden zitten. We hoopten dus sterk op veel toezeggingen voor een bijeenkomst in het begin van de reis. Het lijkt er vooralsnog echter op dat alle deuren wagenwijd open staan. Zowel voor de gesprekken voor de subonderzoeken als voor de lezingen.
We zitten dus met een vol programma: één dagdeel vliegt iedereen uit een om overal aan te kloppen, ons gezicht te laten zien, te laten weten wie we zijn, maar vaak ook kunnen onderzoeksduo’s al gelijk aanschuiven. Het andere dagdeel rijden we met twee auto’s en één busje met 21 personen naar een plek op het eiland waar directe, soms hooggeplaatste, betrokkenen hun visie geven op het staatkundige traject. ’s Avonds blijkt het bijkomen, worden nog wat verslagen uitgetypt van de dag en volgt het voorbereiden van de gesprekken van de dag erna.
De lezingen tot nog toe. Maandag zijn we gestart met een lezing in de achtertuin van een 87-jarige geestelijke die zijn levenlang blijk heeft gegeven (en nog geeft) van een grote maatschappelijke betrokkenheid en een groot hart voor Curaçao: Msg. Dr. Amado Romer. Naast de titulatuur rijden wij dagelijks van en naar huis over de naar hem genoemde ‘kaminda’ (weg). Hoewel pater Römer op het eiland veel aanzien heeft, blijkt hij zelf wars van gewichtigdoenerij. We zijn immers allemaal mensen. Het belang dat hij hecht aan menselijkheid, als gevolg van de geweldige mogelijkheid én verantwoordelijkheid die voortvloeit uit het feit dat we kunnen nadenken, vormt een rode draad door zijn leven. Als we daarbovenop ook nog eens streven naar gelijkwaardigheid ontstaan er vele mogelijkheden om mooie dingen te doen. Met de boodschap dat we ook het onderzoek als mens zullen moeten doen (en niet alleen in de functie van onderzoeker) stuurde hij ons de komende vier weken op pad.
Dinsdag kwamen wij op gesprek bij USONA. Hier komt de afkorting: Uitvoeringsorganisatie Stichting Ontwikkeling Nederlandse Antillen. “USONA is sinds 2004 belast met een rechtmatig en doelmatig beheer van de gelden die Nederland beschikbaar stelt voor ontwikkelingsprojecten op de Nederlandse Antillen”, zo luidt de officiële toelichting. Directeur Frans Versteeg, Reginaldo Doran, Maverick Alexander & Sonja Boersma lichtten toe op welke terreinen USONA werkzaam is, en wat hun ervaringen zijn op diverse deelgebieden die in het verlengde liggen van enkele onderzoeksthema’s: onderwijs, veiligheid, sociaal-economische initiatieven & versterking van bestuur. Tijdens deze bijeenkomst werden veel aanknopingspunten gevonden voor het onderzoek. Ook op de borrel na afloop werden op een informele manier de nodige afspraken gemaakt.
Ook woensdag hadden wij een collectief programma. We waren te gast bij DMC, een consultancy bedrijf dat zich richt op de publieke sector. Zij waren zo vriendelijk om hun vergaderzaal aan ons beschikbaar te stellen. Miriam Sluis, free lance journaliste en schrijfster van twee boeken over de Nederlandse Antillen, al jaren woonachtig op het eiland, wilde met ons stilstaan bij het referendum. Langs welke lijnen werden de ‘SI-stemmers’ en de ‘NO-stemmers’ verdeeld? Was het zo dat de ‘NO’ een emotionele stem was en de ‘SI’ een rationele? Uiteraard bleken de zaken veel genuanceerder te liggen. Ook had Miriam in haar hoedanigheid als journaliste waardevolle tips over hoe we de mensen op straat zouden kunnen bereiken. Voor de snacks op het eiland is het dus gedaan met de rust! Na afloop van de interactieve presentatie namen we nog even de tijd om als groep de gang van zaken te evalueren.
Vandaag, op Hemelvaartdag nota bene, was Steven Martina bereid om ons te woord te staan. Steven is zoon van ex-premier Don Martina, en is op dit moment directeur van verzekeringsmaatschappij Fatum. Hoewel de campagne rond om het referendum over de toekomstige staatkundige veranderingen veel over andere zaken ging, vond Steven het belangrijk om aandacht te geven aan de fundamentele grondslagen rondom zelfbeschikking. Hij deinsde er niet voor terug om VN-resoluties aan te halen om de bezwaren van de intellectuele NO-stemmers op het eiland voor het voetlicht te brengen. Wel pleitte hij voor een pragmatische opstelling met de huidige uitslag om er nu het beste van te maken.
Hoe zit het dan met het onderzoek doen op een eiland met een tropisch klimaat? Voor vertrek leek het haast onmogelijk om mensen ervan te overtuigen dat wij iets anders zouden doen dan vakantie vieren, en nu blijkt dat we van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat inhoudelijk bezig zijn. Geen zorgen, we pakken onze momenten wel. Gisteravond bijvoorbeeld. Vanaf een uur of 8 ’s avonds kwam iedereen samen op het centrale plein waar alle bungalows op uitkwamen. De fakkels & lichtjes gingen aan, een stereo werd buiten geïnstalleerd, en een klein feestje kwam spontaan tot stand. Bijzonder om te zien dat vijf dagen in een andere omgeving zo veel los kan maken. Ook vanochtend hebben we in verband met Hemelvaart een half dagje vrij genomen, even bijkomen was welkom & een frisse duik is altijd wel prettig als het buiten boven de 30 graden is.
Onder andere via deze weg willen we iedereen hartelijk bedanken voor alle gastvrijheid, medewerking & leuke gesprekken! Na morgen zit de eerste week onderzoek er al weer op, en zullen we verder kennismaken met alles wat het eiland te bieden heeft. Hoewel alles razend snel gaat, lijkt het alsof we alweer tijden op het eiland verkeren. Hoe meer we te weten komen over (de staatkundige & maatschappelijke toekomst van) het eiland, hoe ingewikkelder alles wordt. Fascinerend is het wel.
Ik heb het gevoel nog tijden door te kunnen typen, maar voor nu is het even genoeg geweest. Onder andere het avontuur met de Nissan en de politie laat ik nog even rusten, en met deze ‘cliffhanger’ groet ik u. Ayo!
